|
|
Diagnose en behandeling volgens het type aandoening
Artrose of osteoartritis
klik
op de links hieronder voor de afbeeldingen (de
foto opent in een nieuw venster)
afb. 1: gezonde heupkop
afb. 2: detail gezonde heupkop
afb. 3: beginnende artrose
afb. 4: detail beginnende artrose
afb. 5: detail gevorderde artrose
afb. 6: vinger
afb. 7: wervelzuil
afb. 8: heup
afb. 9: knie
afb. 10: artrose handen
afb. 11: Heberden nodulen
afb. 12: erosieve
artrose handen
|
|
Definitie:
slijtage van kraakbeen met reactieve botvorming
- afbeelding gezonde heupkop 1 en detail 2 - beginnende artrose 3
en detail beginnende artrose 4 - gevorderde artrose heupkop detail 5
Kenmerken:
-
zeer frequente aandoening door
verouderen en vervroegd door trauma of afwijkingen
-
vooral bij vrouwen na de
menopauze
-
familiaal
Radiografisch:
-
ernst van de beelden weinig
correlatie met klachten in artrose handen en wervelzuil: zeer gevorderde
artrose soms zonder klachten (afbeelding vinger 6 en wervelzuil 7)
vooral bij heupartrose (afbeelding heup 8), en veel minder bij knieartrose
betere correlatie tussen klachten en beelden (afbeelding knie 9)
-
de dikte van het kraakbeen
vermindert: vernauwing van gewrichtsspleet
-
verbreding van het
gewrichtsvlak door osteofytvorming door onderliggende botreactie
-
juist onder het kraakbeen
denser bot (osteosclerose)
-
soms subchondrale
cysten
-
soms losse stukjes
kraakbeen
Welke klachten?
-
pijn door overdruk door
ontsteking in het gewricht
-
pijn door peesontstekingen of
bursitis door spierzwakte of vervormingen
-
stramheid na inactiviteit door
ontsteking
-
functionele beperkingen door
gewrichtszwelling, botvervorming, instabiliteit en spierzwakte
Verschillende
vormen:
-
Veralgemeende nodulaire vorm:
(zie afbeelding artrose handen vooral distaal 10) vooral aantasting distale
vingergewrichten: vaak nodulen ter hoogte van de kleinste gewrichten:
Heberden nodulen (distaal interfalangiaal gewricht) zie afbeelding 11
soms proximale vingergewrichten: Bouchardnodulen (proximaal
interfalangiaal gewricht)
carpometacarpaal, metacarpofalangiaal (MCP) en interfalangiale duim soms
MCP II en III
toch blijven deze gewrichten nog functioneel
geassocieerd aan knie-, heup- en wervelzuilartrose
-
Erosieve-inflammatoire
artrose: (zie afbeelding 12 erosieve artrose handen vooral proximaal en
distaal)
distaal en proximaal interfalangiaal handen
episodisch agressieve inflammatie
subchondraal erosief: destructief
functioneel meer getroffen: instabiliteit, ankylose
onderscheid te maken met andere vormen van inflammatoir reuma
-
Grote gewrichten
artrose:
knie: zware bot- en kraakbeenaantasting met instabiliteit en toename
asafwijkingen (vb O-benen)
heup (vooral bij vooraf bestaande aandoening):
vooral bij de man: bovenpool, snel progressief
vooral bij de vrouw: mediaal (centraal), traag progressief
concentrische aantasting
-
Kristal-geassocieerde
artrose:
uraatkristallen (jicht), CPPD (calciumpyrophosphate dihydrate) en apatiet:
chondrocalcinose of pseudojicht
-
Artrose associatie met
bepaalde aandoeningen (vb de heup):
-
epiphyseale dysplasie
(Stickler syndroom, Perthes)
-
acromegalie
-
avasculaire necrose
-
ziekte van Paget
-
neurogeen lijden
Behandeling:
-
vermindering van de
belasting:
-
aanpassing van het
gewicht,
-
lichter type arbeid,
aanpassing dagelijkse activiteiten
-
steunzolen
-
wandelstok
-
de spieren moet goed getraind
worden, DDF, stretching, oefenschema
-
pijnstilling:
-
chondroïtinesulfaat
/
glucosaminesulfaat in studie
- collageen hydrosylaat (CH-Alpha) in studie
-
IA corticoïd kan een goed
effect hebben
-
IA hyaluronzuur
-
spalken bij instabiliteit,
aangepaste werktuigen, aangepaste omgeving
-
fysiotherapie
-
prothese, ascorrectie door
osteotomie, artroplastie
-
behandelen van secundaire
depressie, angst, spanning
-
leren omgaan met de
handicap
|
|